English 
Một số thông tin về vi rút gây bệnh Lở Mồm Long Móng (LMLM):
Bệnh LMLM là bệnh truyền nhiễm xảy ra trên động vật móng guốc chẵn như trâu, bò, lợn, dê, cừu, hươu, nai. Bệnh do vi rút thuộc họ Picornaviridae, giống Aphthovirus gây ra, lây lan qua nhiều con đường khác nhau như tiếp xúc trực tiếp giữa động vật bệnh và động vật khỏe, qua vận chuyển động vật, sản phẩm động vật, phương tiện, dụng cụ, thức ăn, nước uống, người ra vào cơ sở chăn nuôi và trong những điều kiện nhất định có thể phát tán qua không khí. Đây là bệnh xuyên biên giới và có thể gây thiệt hại lớn đối với ngành chăn nuôi.
Hiện nay, bệnh LMLM đã xuất hiện tại tất cả các châu lục trên thế giới. Vi rút gây bệnh LMLM có 7 týp huyết thanh (serotype) là: O, A, C, Asia1, SAT1, SAT2 và SAT3. Bệnh gây thiệt hại kinh tế rất lớn do làm giảm năng suất, giảm sản lượng sữa, chậm lớn, sảy thai, tăng tỷ lệ chết ở con non, thời gian phục hồi chậm, đồng thời làm gián đoạn lưu thông, giết mổ, thương mại động vật và sản phẩm động vật. Từ đầu tháng 4/2026, Trung Quốc đã thông báo lần đầu tiên phát hiện 219 ca bệnh trên bò nhiễm vi rút LMLM serotype SAT1 tại 02 tỉnh Cam Túc và Tân Cương.
Hiện nay, Việt Nam chưa ghi nhận vi rút LMLM thuộc serotype này; tuy nhiên nguy cơ xâm nhập vào nước ta là rất cao thông qua các hoạt động mua bán, vận chuyển động vật và sản phẩm động vật qua đường biên giới. Mặc dù bệnh LMLM do vi rút serotype SAT1 gây ra không phải là bệnh mới, nhưng có liên quan đến serotype ngoại lai khả năng độc lực vi rút cao do lần đầu xâm nhập. Mặt khác, các loại vắc xin LMLM đang được cấp phép lưu hành tại Việt Nam không có khả năng bảo hộ đối với vi rút LMLM serotype SAT1, do đó nếu vi rút xâm nhập, dịch bệnh có thể gây thiệt hại rất lớn trên đàn vật nuôi trâu, bò và lợn …. và những loài vật hoang dã guốc chẵn như hươu, nai … Đối với tỉnh Gia Lai, địa bàn rộng, có nhiều tuyến giao thông lớn, một số khu vực giáp biên giới Campuchia và hoạt động chăn nuôi phát triển mạnh nên nguy cơ xâm nhập mầm bệnh luôn tiềm ẩn nếu không chủ động phòng ngừa.
Dấu hiệu nhận biết gia súc mắc bệnh LMLM: Người chăn nuôi cần thường xuyên theo dõi đàn vật nuôi để phát hiện sớm các biểu hiện như: Động vật mẫn cảm với bệnh LMLM có biểu hiện triệu chứng lâm sàng như sốt cao trên 40oC, kém ăn hoặc bỏ ăn, chảy nhiều nước dãi, xuất hiện mụn nước hoặc vết loét ở miệng, lưỡi, lợi, kẽ móng, vành móng, núm vú; đi lại khó khăn hoặc què; con non có thể chết nhanh tỉ lệ chết có thể từ 20% hoặc cao hơn, chủ yếu do viêm cơ tim, suy tim cấp . Khi phát hiện vật nuôi có dấu hiệu nghi mắc bệnh, phải báo ngay cho thú y hoặc chính quyền địa phương để được hướng dẫn xử lý kịp thời.
Để chủ động ngăn chặn nguy cơ bệnh xâm nhập và lây lan, người chăn nuôi cần thực hiện nghiêm các biện pháp sau:
* Thực hiện chăn nuôi an toàn sinh học: Con giống vật nuôi phải có nguồn gốc rõ ràng, khỏe mạnh; Vị trí chuồng nuôi phải đảm bảo khoảng cách theo quy định;
- Vệ sinh chuồng trại, dụng cụ chăn nuôi sạch sẽ; có biện pháp ngăn chặn vật chủ trung gian (chó, mèo, chuột, dán …) vào khu vực chăn nuôi.
- Định kỳ phun thuốc sát trùng, tiêu độc khu vực chăn nuôi; Kiểm soát người, phương tiện ra vào khu vực nuôi;
- Thức ăn, nước uống cho vật nuôi phải đảm bảo, hợp vệ sinh; Không sử dụng thức ăn thừa chưa qua xử lý nhiệt;
- Chất thải, nước thải chăn nuôi được thu gom, xử lý theo quy định; Cách ly gia súc mới nhập đàn ít nhất 14 ngày;
- Thực hiện tiêm phòng đầy đủ các loại vắc xin phòng bệnh cho đàn vật nuôi. Đặc biệt, vận động người chăn nuôi chủ động tiêm phòng vắc xin LMLM cho đàn heo.
* Tăng cường giám sát dịch bệnh: Theo dõi sức khỏe đàn vật nuôi hằng ngày;
- Khi phát hiện gia súc ốm, chết bất thường phải báo ngay cho thú y cấp xã hoặc chính quyền địa phương; không tự ý giấu dịch;
- Tuyệt đối không được thả rông, giết mổ, bán chạy, vứt xác vật bệnh, chết ra môi trường, vận chuyển gia súc mắc bệnh, nghi mắc bệnh làm lây lan dịch bệnh.
* Kiểm soát vận chuyển, mua bán động vật: Không mua bán, vận chuyển động vật không rõ nguồn gốc; Không tiếp tay cho hoạt động vận chuyển động vật, sản phẩm động vật nhập lậu; - Chỉ mua con giống có kiểm dịch, nguồn gốc rõ ràng.
* Xử lý khi có ổ dịch
Thực hiện nghiêm hướng dẫn của cơ quan thú y; Khoanh vùng, tiêu độc sát trùng khu vực có dịch; Hạn chế người và phương tiện ra vào vùng dịch; Chấp hành việc lấy mẫu xét nghiệm, tiêu hủy gia súc mắc bệnh theo quy định.
Khuyến cáo đối với người chăn nuôi và cộng đồng:
- Chủ động phối hợp với chính quyền địa phương, cơ quan thú y trong công tác giám sát, phòng chống dịch bệnh;
- Không hoang mang nhưng tuyệt đối không chủ quan trước nguy cơ bệnh LMLM serotype SAT1;
- Mọi hành vi giấu dịch, vận chuyển, buôn bán động vật mắc bệnh hoặc nghi mắc bệnh đều bị xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật;
- Tích cực tham gia vệ sinh tiêu độc sát trùng môi trường chăn nuôi để bảo vệ đàn vật nuôi và sản xuất chăn nuôi của địa phương.
Các chỉ số 
Tin nổi bật 
