Một số điểm mới của Nghị định số 185/2026/NĐ-CP của Chính phủ

Đây là văn bản có ý nghĩa quan trọng, góp phần tiếp tục củng cố, kiện toàn tổ chức ở cơ sở theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả; phát huy vai trò tự quản của cộng đồng dân cư; nâng cao chất lượng hoạt động của đội ngũ người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố; đồng thời tăng cường xây dựng chính quyền cơ sở gần dân, sát dân, phục vụ Nhân dân ngày càng tốt hơn.

* Quy định cụ thể hơn về điều kiện thành lập thôn, tổ dân phố

Nghị định số 185/2026/NĐ-CP quy định cụ thể hơn về tiêu chuẩn quy mô hộ gia đình khi thành lập thôn, tổ dân phố theo từng vùng, miền, bảo đảm phù hợp với đặc điểm dân cư, điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của từng địa phương.

Khu vực Ở vùng duyên hải Nam Trung bộ và Tây Nguyên: Thôn phải có từ 300 hộ gia đình trở lên, tổ dân phố phải có từ 450 hộ gia đình trở lên;

Ngoài tiêu chí về quy mô dân số, việc thành lập thôn, tổ dân phố còn phải bảo đảm thuận lợi cho Nhân dân sinh hoạt, thuận tiện trong quản lý nhà nước, giữ gìn đoàn kết cộng đồng dân cư, phù hợp với yếu tố văn hóa, tín ngưỡng, phong tục, tập quán và đặc điểm của từng địa phương.

* Nâng cao tiêu chuẩn đối với người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố

Nghị định số 185/2026/NĐ-CP quy định rõ hơn tiêu chuẩn đối với các chức danh người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố, gồm: Bí thư chi bộ; Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố; Trưởng Ban Công tác Mặt trận.

Theo đó, người đảm nhiệm các chức danh này phải có phẩm chất đạo đức tốt, gương mẫu, có uy tín trong Nhân dân; có kiến thức văn hóa, có tinh thần trách nhiệm, năng lực, kinh nghiệm và phương pháp tuyên truyền, vận động quần chúng; có hiểu biết pháp luật, có kỹ năng ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số và đủ sức khỏe để thực hiện nhiệm vụ chức trách được giao.

Đây là điểm mới đáng chú ý, nhất là trong bối cảnh hiện nay khi yêu cầu về chuyển đổi số, cải cách hành chính, nâng cao chất lượng phục vụ Nhân dân ngày càng được đặt ra cao hơn. Việc bổ sung yêu cầu về kỹ năng ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số góp phần nâng cao chất lượng hoạt động của đội ngũ cán bộ ở cơ sở, đáp ứng tốt hơn yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.

Nghị định cũng khuyến khích việc bố trí những người có năng lực, trách nhiệm, tâm huyết, am hiểu địa bàn, gần dân, sát dân tham gia công tác ở cộng đồng dân cư, góp phần củng cố hệ thống chính trị ở cơ sở ngày càng vững mạnh.

* Quy định rõ hơn về số lượng và chế độ, chính sách:

Theo Nghị định, mỗi thôn, tổ dân phố được bố trí không quá 03 người hoạt động không chuyên trách, gồm: Bí thư chi bộ; Trưởng thôn hoặc Tổ trưởng tổ dân phố; Trưởng Ban Công tác Mặt trận.

Người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố chịu sự quản lý, chỉ đạo, hướng dẫn, phân công nhiệm vụ của cấp ủy, chính quyền địa phương cấp xã và quy định của pháp luật có liên quan; được hưởng phụ cấp hằng tháng; được hỗ trợ bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm y tế; được bồi dưỡng, tập huấn nghiệp vụ và hỗ trợ hoạt động theo quy định.

Đây là chính sách thể hiện sự quan tâm của Đảng và Nhà nước đối với đội ngũ cán bộ trực tiếp công tác ở cơ sở, những người thường xuyên gần dân, sát dân, trực tiếp tuyên truyền, vận động và tổ chức thực hiện các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước tại cộng đồng dân cư.

* Phát huy vai trò tự quản của cộng đồng dân cư:

Một trong những nội dung quan trọng của Nghị định là tiếp tục phát huy dân chủ ở cơ sở, nâng cao vai trò tự quản của cộng đồng dân cư trong tham gia xây dựng đời sống văn hóa, giữ gìn an ninh trật tự, bảo vệ môi trường, xây dựng nông thôn mới, tham gia giám sát các hoạt động tại địa bàn dân cư.

Việc triển khai thực hiện có hiệu quả Nghị định số 185/2026/NĐ-CP sẽ góp phần tiếp tục nâng cao chất lượng hoạt động của hệ thống chính trị ở cơ sở, xây dựng đội ngũ cán bộ thôn có uy tín, trách nhiệm, gần dân, sát dân; phát huy quyền làm chủ của Nhân dân; tạo sự đồng thuận xã hội, góp phần xây dựng quê hương xã Xuân An ngày càng phát triển.

Việc tuyên truyền, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị định số 185/2026/NĐ-CP là nhiệm vụ cần thiết nhằm nâng cao nhận thức của cán bộ, đảng viên và Nhân dân về vị trí, vai trò của thôn, tổ dân phố, người hoạt động không chuyên trách ở cơ sở trong hệ thống chính trị.

Thông qua việc thực hiện Nghị định, góp phần sắp xếp, kiện toàn tổ chức ở cộng đồng dân cư phù hợp với thực tiễn; nâng cao hiệu quả hoạt động của đội ngũ cán bộ cơ sở; phát huy vai trò của Nhân dân trong tham gia quản lý xã hội, xây dựng chính quyền, xây dựng Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh.